- Derin çürük, kırık ya da travma sonrası
- Lokal anestezi altında, çoğunlukla 1–2 seans
- Sonrasında dolgu ya da kaplama ile koruma
- Daha önce yapılmış tedavinin yenilenmesi (retreatment)
Kısa cevap: Kanal tedavisi, dişin sinir dokusunun temizlenip kanalların doldurulmasıyla dişin çekilmeden korunmasıdır. Gerekliliği ve dişin uzun dönem kurtarılabilirliği klinik muayene ve radyolojik değerlendirme ile belirlenir.
Ne zaman gerekir?
- Sıcak-soğukta uzun süren, kendiliğinden başlayan ya da gece uyandıran ağrı
- Isırmada ağrı, dişte kararma
- Diş etinde şişlik ya da akıntı noktası (fistül)
- Röntgende kök ucunda iltihap görüntüsü — bazen hiç ağrı olmadan
- Derin çürüğün ya da kırığın sinire ulaşması, travma sonrası
Nasıl yapılır?
- Anestezi ve izolasyon: Diş uyuşturulur; lastik örtü (rubber dam) ile tükürükten izole edilir.
- Giriş ve temizlik: Pulpa odasına ulaşılır; kanallar eğelerle şekillendirilir ve dezenfektan solüsyonlarla yıkanır.
- Uzunluk ölçümü: Kanal boyu elektronik cihaz ve röntgenle belirlenir; kök ucu aşılmaz.
- Doldurma: Kanallar biyouyumlu dolgu maddesi (guta perka) ve patla sızdırmaz şekilde kapatılır.
- Üst yapı: Taç kısmı dolgu ile; madde kaybı fazlaysa post-kor ve kaplama ile restore edilir.
Kaç seans sürer?
İltihabı sınırlı dişlerde tek seansta tamamlanabilir. Apse ve kök ucu iltihabı olan dişlerde kanal içine ilaç konularak 1–2 hafta beklenir, ikinci seansta doldurulur. Kanal sayısı fazla olan azı dişleri daha uzun sürer.
Tedavi sonrası
Uyuşukluk geçtikten sonra 2–3 gün ısırma hassasiyeti olağandır. Üst yapı yapılmadan sert gıda ısırılmamalıdır; kanal tedavili diş kırılganlaştığı için özellikle arka bölgede kaplama önerilir.
Tedavinin yenilenmesi
Daha önce yapılmış kanal tedavisi sızdırıyor ya da iltihap tekrarlıyorsa tedavi yenilenebilir (retreatment): eski dolgu maddesi çıkarılır, kanallar yeniden temizlenip doldurulur. Bunun mümkün olmadığı durumlarda kök ucu cerrahisi (apikal rezeksiyon) ya da çekim ve implant planlaması değerlendirilir.
Hangi hekim yapıyor?
Kanal tedavisi ve yenileme işlemleri endodonti uzmanı Uzm. Dt. Sebahat Özler Aygörmez tarafından yürütülür; kaplama gerektiğinde protetik aşama Dt. Aycan Işık Taş ile, cerrahi gerektiğinde Msc. Dt. Mehmet Taş ile koordine edilir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Tedavi sonrası birkaç gün ısırma hassasiyeti olağandır; artan ya da geçmeyen ağrıda kontrole gelinmelidir.
- Kanal tedavili diş kırılganlaşır; üst yapı (dolgu ya da kaplama) yapılmadan sert gıda ısırılmamalıdır.
- Kanal tedavisi dişi çürümekten korumaz; kenar çürüğü gelişebilir, düzenli kontrol gerekir.
- Her diş kurtarılamaz: kök kırığı, ileri kemik kaybı ya da tedavi edilemeyecek madde kaybında çekim gündeme gelebilir.
- Antibiyotik çoğu vakada gerekmez; asıl tedavi kanalın temizlenmesidir.
Sık sorulan sorular
Kanal tedavisi ağrılı mıdır?
Lokal anestezi altında yapılır; işlem sırasında ağrı beklenmez. İleri iltihaplı dişlerde uyuşma zor olabilir, ek anestezi teknikleri kullanılır. Sonrasındaki hassasiyet birkaç günde azalır.
Kanal tedavili diş ne kadar dayanır?
İyi yapılmış tedavi ve uygun üst yapı ile diş uzun yıllar kullanılabilir. En sık kayıp nedeni kırılmadır; bu yüzden kaplama önerilir.
Diş çekilse daha iyi olmaz mı?
Kendi dişiniz doğal işlev görür. Kurtarılabilecek dişlerde kanal tedavisi önceliklidir; kurtarılamayan dişlerde çekim ve implant değerlendirilir.
Tedaviden sonra diş kararır mı?
Güncel malzemelerle kararma nadirdir. Olursa dişin içinden beyazlatma ya da restorasyonla düzeltilebilir.
Tek seansta biter mi?
Bazı vakalarda evet; iltihap ve apse varlığında iki seans gerekir. Karar muayene ve röntgen bulgularıyla verilir.
Kanal tedavisi yenilenebilir mi?
Evet. Sızdıran ya da iltihabı tekrarlayan tedaviler yenilenebilir; mümkün olmadığında kök ucu cerrahisi değerlendirilir.
Bu sitede yer alan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekim muayenesi gereklidir.