- نیاز به پیوند را تصویربرداری و معاینه با هم تعیین می‌کنند
- سینوس لیفت بسته یا باز برای ارتفاع استخوان در ناحیه خلفی فک بالا
- انتخاب روش بر اساس ارتفاع استخوان باقی‌مانده و سلامت سینوس انجام میشود
- در صورت لزوم ایمپلنت در همان جلسه، و در غیر این صورت پس از جوش خوردن پیوند کاشته میشود
پاسخ کوتاه: پیوند استخوان، پشتیبانی جراحی برای افزایش حجم استخوان فک تحلیل‌رفته است؛ سینوس لیفت نیز با بالا بردن کف سینوس در ناحیه خلفی فک بالا برای ایمپلنت جا باز می‌کند. در هر بیمار ایمپلنتی لازم نیست؛ نیاز به آن را تصویربرداری سه‌بعدی و معاینه تعیین می‌کند.
این روش‌ها چیستند؟
ایمپلنت فقط وقتی میتواند مدت طولانی سالم بماند که استخوان کافی اطرافش را بپوشاند. اگر حجم استخوان کم باشد، محل کاشت ایمپلنت ابتدا آماده میشود. پیوند استخوان فرایندی است که در آن ماده‌ای شبیه استخوان در ناحیه کم‌حجم قرار می‌گیرد تا بدن این محل را با استخوان خودش پر کند. سینوس لیفت نیز بالا بردن آرام غشای کف حفره سینوس است؛ این حفره در فک بالا، هم‌تراز دندان‌های آسیا قرار دارد و پس از بالا رفتن غشا، زیر آن پیوند گذاشته میشود. این دو روش هم می‌توانند مستقل از یکدیگر انجام شوند و هم به‌عنوان بخشی از یک برنامه واحد.
برای خود ایمپلنت و معیارهای کلی ارزیابی می‌توانید به صفحه درمان ایمپلنت مراجعه کنید؛ در اینجا فقط بر آماده‌سازی استخوان تمرکز می‌کنیم.
چه زمانی لازم میشود؟
شایع‌ترین علت کمبود استخوان خود از دست رفتن دندان است: وقتی نیروی جویدن به استخوان منتقل نمی‌شود، استخوان آن ناحیه به‌مرور تحلیل می‌رود. علاوه بر آن بیماری پیشرفته لثه، عفونت‌های نوک ریشه، کشیدن‌های دشوار، ضربه‌ها و استفاده طولانی از پروتزهای متحرک نیز می‌توانند در از دست رفتن استخوان نقش داشته باشند.
- کمبود عرض یا ارتفاع: اگر نتوان اطراف ایمپلنت انتخاب‌شده ضخامت کافی استخوان باقی گذاشت، پیوند مطرح میشود.
- ناحیه خلفی فک بالا: با از دست رفتن دندان‌ها حفره سینوس ممکن است به سمت پایین گسترش پیدا کند و ارتفاع استخوان کم شود. در این ناحیه برای ایمپلنت، سینوس لیفت در نظر گرفته میشود.
- حفظ استخوان پس از کشیدن دندان: در برخی موارد هنگام کشیدن دندان داخل حفره پیوند قرار داده میشود تا از فرو نشستن استخوان جلوگیری شود.
تصمیم فقط با نگاه به رادیوگرافی پانورامیک گرفته نمی‌شود؛ ارتفاع و عرض استخوان، آناتومی کف سینوس و سلامت سینوس با تصویربرداری سه‌بعدی بررسی میشود. اگر سینوزیت فعال وجود داشته باشد، ابتدا همان درمان میشود.
روش‌ها
انواع پیوند استخوان. ماده پیوندی به‌طور کلی در چهار گروه توضیح داده میشود: استخوانی که از بدن خود بیمار گرفته میشود، استخوان فرآوری‌شده با منشأ انسانی، استخوان فرآوری‌شده با منشأ حیوانی و مواد مصنوعی. اینکه کدام انتخاب شود بر اساس اندازه کمبود، ناحیه و وضعیت بیمار برنامه‌ریزی میشود. روی پیوند اغلب با یک غشای نازک (ممبران) پوشانده میشود که از بازسازی استخوان محافظت می‌کند. هر ماده مزایا و محدودیت‌های خودش را دارد؛ دلایل انتخاب در معاینه توضیح داده میشود.
سینوس لیفت. دو رویکرد اصلی وجود دارد:
- روش بسته: هنگام آماده‌سازی محل ایمپلنت، کف سینوس از همان محل کمی به بالا رانده میشود. اگر ارتفاع استخوان باقی‌مانده اجازه بدهد، ایمپلنت اغلب در همان جلسه کاشته میشود.
- روش باز: در سطح کناری فک یک پنجره کوچک استخوانی باز میشود، غشای سینوس با دقت بالا برده میشود و در فضای ایجادشده پیوند قرار می‌گیرد. وقتی افزایش بیشتری از استخوان لازم باشد این روش ترجیح داده میشود؛ بسته به شرایط، ایمپلنت در همان جلسه یا پس از بالغ شدن پیوند کاشته میشود.
ارتفاع استخوان باقی‌مانده عامل اصلی در تعیین روش و اینکه ایمپلنت در همان جلسه ممکن است یا نه، است. در بعضی موارد بدون دست زدن به سینوس نیز گزینه‌هایی مانند ایمپلنت کوتاه، ایمپلنت مایل یا پروتز پارسیل بررسی میشود.
روند درمان و بهبودی
- معاینه و تصویربرداری: سابقه سلامت عمومی، داروهای مصرفی، عادت سیگار کشیدن و تصویربرداری سه‌بعدی با هم ارزیابی میشود.
- برنامه‌ریزی: نوع پیوند، روش و زمان‌بندی ایمپلنت مشخص میشود؛ خطرات احتمالی پیش از عمل توضیح داده میشود.
- جراحی: عمل با بیحسی موضعی انجام میشود. برای بیماران (کودک یا بزرگسال) که از دندانپزشک می‌ترسند یا همکاری برایشان دشوار است، می‌توان درباره آرام‌بخشی (سداسیون) و در صورت نیاز بیهوشی عمومی با دندانپزشک صحبت کرد.
- بهبودی: برای تبدیل شدن پیوند به استخوان زمان لازم است. این مدت بسته به اندازه پیوند، روش و سرعت بهبودی هر فرد متفاوت است؛ تقویم ثابتی از پیش وعده داده نمی‌شود.
- ایمپلنت و پروتز: وقتی پیوند بالغ شد (یا در صورت مناسب بودن در همان جلسه) ایمپلنت کاشته میشود و پس از جوش خوردن آن پروتز ساخته میشود.
در روزهای نخست تورم، حساسیت، محدودیت در باز کردن دهان و در عمل سینوس ترشح خفیف خونی از بینی مورد انتظار است. پس از سینوس لیفت مهم است که بینی را با فشار نگیرید، هنگام عطسه دهان را باز نگه دارید، از نی استفاده نکنید و تا مدتی از سفر هوایی پرهیز کنید؛ زیرا تغییر فشار داخل سینوس میتواند بر ناحیه‌ای که پیوند در آن قرار گرفته اثر بگذارد. سیگار و الکل بر بهبودی اثر منفی دارند. باید دستورهای کتبی داده‌شده درباره بهداشت دهان، کمپرس سرد و تغذیه نرم در روزهای نخست رعایت شود.
خطرات
مانند هر عمل جراحی، تورم، درد، خونریزی و عفونت ممکن است دیده شود. در سینوس لیفت علاوه بر این پارگی غشای سینوس (نادر است و اغلب هنگام عمل با اقدام مناسب کنترل میشود)، التهاب سینوس و بالغ نشدن پیوند به شکل مورد انتظار امکان‌پذیر است. اگر پیوند استخوان کافی تشکیل ندهد، ممکن است تغییر برنامه یا تکرار عمل لازم شود. افزایش درد، تب بالا، بوی یا طعم بد، ترشح از ناحیه عمل و ادامه گرفتگی یک‌طرفه بینی علائمی هستند که باید فوراً به دندانپزشک اطلاع داده شوند.
برنامه سفر برای بیماران خارج از کشور
در درمان‌هایی که پیوند لازم دارند، چون برای بالغ شدن استخوان باید زمان داد، برنامه اغلب به دو سفر تقسیم میشود: در سفر نخست معاینه، تصویربرداری و جراحی؛ در سفر دوم پس از بالغ شدن پیوند، مراحل ایمپلنت و پروتز. در مواردی که آماده‌سازی استخوان و ایمپلنت در همان جلسه انجام میشود، تعداد سفرها میتواند تغییر کند. برای ارزیابی اولیه از راه دور می‌توان رادیوگرافی پانورامیک یا توموگرافی ارسال کرد؛ روش نهایی با معاینه در کلینیک تعیین میشود. برای جزئیات به صفحه روند کار برای بیماران خارج از کشور مراجعه کنید. در مواردی که استخوان در کل فک کافی نیست، مفهوم All-on-4 نیز به‌عنوان گزینه بدون پیوند بررسی میشود.
نکاتی که باید رعایت شود
- پیوند و سینوس لیفت یک عمل جراحی است؛ احتمال تورم، حساسیت، خونریزی و عفونت وجود دارد.
- در سینوس لیفت ممکن است غشای سینوس پاره شود یا التهاب سینوس ایجاد شود؛ اگر سینوزیت فعال وجود داشته باشد، عمل به تعویق می‌افتد.
- پیوند ممکن است حجم استخوان مورد انتظار را ایجاد نکند؛ در این صورت برنامه ممکن است تغییر کند یا عمل تکرار شود.
- سیگار، بیماری‌های سیستمیک کنترل‌نشده و برخی داروها بر بهبودی اثر منفی دارند؛ حتماً باید در معاینه گفته شوند.
- اگر پس از عمل محدودیت‌هایی مانند فین کردن، استفاده از نی و سفر هوایی رعایت نشود، پیوند ممکن است آسیب ببیند.
پرسش‌های متداول
آیا برای هر ایمپلنت پیوند استخوان لازم است؟
خیر. نیاز به آن بر اساس حجم استخوان موجود و ایمپلنت برنامهریزیشده، با تصویربرداری و معاینه تعیین میشود. در بسیاری از موارد ایمپلنت بدون نیاز به اقدام استخوانی اضافه کاشته میشود.
سینوس لیفت چه زمانی در نظر گرفته میشود؟
وقتی در ناحیه خلفی فک بالا پس از از دست رفتن دندان، ارتفاع استخوان برای ایمپلنت کافی نباشد، با بالا بردن کف سینوس برای به دست آوردن استخوان در نظر گرفته میشود.
تفاوت سینوس لیفت بسته و باز چیست؟
در روش بسته کف سینوس از محل کاشت ایمپلنت به بالا رانده میشود و اگر استخوان کافی باشد ایمپلنت میتواند در همان جلسه کاشته شود. در روش باز با گشودن یک پنجره کوچک از کنار، استخوان بیشتری به دست میآید.
آیا هنگام عمل درد احساس میشود؟
عمل با بیحسی موضعی انجام میشود؛ احساس فشار هنگام عمل طبیعی است. در روزهای بعد ممکن است تورم و حساسیت وجود داشته باشد که با داروهای توصیهشده دندانپزشک کنترل میشود.
پس از عمل به چه نکاتی باید توجه کرد؟
باید بینی را با فشار نگرفت، هنگام عطسه دهان را باز نگه داشت، از نی استفاده نکرد، از سیگار و الکل دوری کرد، در روزهای نخست غذای نرم خورد و دستورهای داده‌شده را رعایت کرد.
آیا گزینههای بدون پیوند وجود دارد؟
در بعضی موارد ایمپلنت کوتاه، ایمپلنت مایل، برنامههای کاشت زاویهدار مانند All-on-4 یا پروتز پارسیل قابل بررسی است. اینکه کدام مناسب است پس از معاینه و تصویربرداری با هم تصمیم گرفته میشود.
اطلاعات این وب‌سایت جنبه اطلاع‌رسانی دارد؛ برای تشخیص و درمان، معاینه توسط دندانپزشک لازم است.